Kiểm tra định kỳ GMDSS – Nhiệm vụ của Sỹ quan trên tàu viễn dương
Chào anh em thuyền viên! Là một Sỹ quan (Third Officer) trên tàu viễn dương, chắc hẳn ai trong chúng ta cũng hiểu rõ tầm quan trọng của hệ thống GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System) đối với sự an toàn của con tàu và sinh mạng anh em. Thiết bị GMDSS phải luôn trong trạng thái hoạt động tốt nhất để sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống khẩn cấp trên biển. Để đảm bảo điều này, việc kiểm tra định kỳ GMDSS và nguồn điện dự phòng trên tàu là một phần không thể thiếu trong công việc hàng ngày của chúng ta.
Quy trình kiểm tra định kỳ GMDSS thường do các Sỹ quan Vô tuyến (Radio Operators) – chính là chúng ta – thực hiện, và có thể có chút khác biệt tùy theo nhà sản xuất thiết bị. Điều cốt yếu là mọi kết quả kiểm tra đều phải được ghi chép đầy đủ vào Sổ Nhật ký Vô tuyến (Radio Log Book). Anh em nên ghi rõ tình trạng hoạt động của thiết bị, và nếu có liên lạc thử nghiệm với trạm bờ nào thì cũng cần ghi lại tên trạm đó. Bất kỳ trường hợp thiết bị vô tuyến hoạt động không đạt yêu cầu nào cũng phải được mô tả chi tiết trong nhật ký và báo cáo ngay cho Thuyền trưởng để có biện pháp xử lý kịp thời.
Hãy cùng điểm qua lịch trình kiểm tra định kỳ GMDSS theo ngày, tuần và tháng nhé:
Kiểm tra Hàng ngày (Daily Tests): Mất khoảng 15-20 phút mỗi ngày
Kiểm tra định kỳ GMDSS theo ngày gồm những việc như sau :
- VHF DSC (Digital Selective Calling): Mỗi ngày, chúng ta cần kiểm tra các kết nối bên trong, công suất phát và màn hình hiển thị của thiết bị. Chức năng DSC được thử nghiệm bằng cách sử dụng tính năng tự kiểm tra tích hợp sẵn mà không cần phát bất kỳ tín hiệu nào ra ngoài.
- MF/HF DSC: Tương tự VHF DSC, việc kiểm tra hàng ngày cũng được thực hiện bằng các thiết bị thử nghiệm tích hợp mà không phát tín hiệu.
- INMARSAT-C: Điều quan trọng là phải đảm bảo thiết bị đã đăng nhập (logged-in) vào Vùng Đại dương mong muốn. Dữ liệu này thường được hiển thị ở dòng trên cùng của màn hình.
- Ắc quy GMDSS: Nguồn năng lượng dự phòng này cũng cần được kiểm tra hàng ngày. Trong quá trình kiểm tra, chúng ta sẽ kiểm tra tình trạng sạc của chúng.
- Ngoài ra, anh em cũng cần kiểm tra lượng giấy trong máy in của các thiết bị MF/HF, Navtex, INMARSAT-C hàng ngày để đảm bảo sẵn sàng cho việc in thông tin.
Kiểm tra Hàng tuần (Weekly Tests): Mất khoảng 20-30 phút
Kiểm tra định kỳ GMDSS theo tuần gồm những việc như sau :
- MF/HF DSC: Việc thử nghiệm trực tiếp trên các tần số cấp cứu và an toàn của MF/HF DSC với các trạm bờ chỉ được giới hạn thực hiện mỗi tuần một lần. Gọi thử quá thường xuyên có thể làm quá tải hệ thống, gây nhiễu cho các cuộc gọi cấp cứu và an toàn.
- Để kiểm tra hoạt động của chức năng DSC, chúng ta cần thực hiện cuộc gọi thử nghiệm tới một trạm vô tuyến bờ có trang bị DSC, trên băng tần MF (ví dụ: 2187.5 kHz) và trên một kênh HF.
- Lưu ý rằng không phải trạm bờ nào cũng có chức năng xác nhận tự động. Nếu gặp trường hợp này, hãy liên hệ với trạm bằng vô tuyến thoại (R/T) và yêu cầu xác nhận trên các tần số làm việc của họ (ví dụ: trên MF 2189.5/2177 kHz).
- Một cách khác để kiểm tra hiệu suất thiết bị MF/HF là gửi cuộc gọi thử nghiệm tới một tàu đang hành trình gần đó và yêu cầu xác nhận, nếu điều kiện cho phép.
- VHF DSC: Mỗi tuần một lần, nên thực hiện cuộc gọi DSC giữa hai bộ VHF của tàu. Để làm điều này, chúng ta có thể thực hiện cuộc gọi chọn lọc tới bộ VHF dự phòng trên chính tàu mình (tốt nhất là sử dụng cài đặt công suất thấp hơn). Sau khi đảm bảo rằng chức năng xác nhận tự động đã được bật, cả hai bộ có thể được kiểm tra bằng một cuộc gọi duy nhất. Không thực hiện thử nghiệm trực tiếp cho VHF DSC.
Kiểm tra Hàng tháng (Monthly Tests): Mất khoảng 30 phút đến 1 giờ
Kiểm tra định kỳ GMDSS theo tháng gồm những việc như sau :
- VHF Cầm tay (VHF Handheld Radio): Việc kiểm tra được thực hiện hàng tháng trên tần số khác với Kênh 16 (khác với 156.8 MHz). Nếu bộ thu phát thuộc loại kín (sealed type), việc kiểm tra này sẽ không khả thi.
- EPIRB 406 MHz: Chức năng tự kiểm tra của EPIRB phải được kiểm tra ít nhất mỗi tháng một lần.
- Các phao này cũng cần được kiểm tra xem có hư hỏng vật lý nào không.
- Chúng ta phải kiểm tra ngày hết hạn của pin và tình trạng của HRU (Hydrostatic Release Unit – bộ phận giải phóng thủy tĩnh), kiểm tra dây buộc (lanyard) và điều kiện tiếp xúc với nước biển.
- Kẹp an toàn (safety clip) phải được gắn đúng cách.
- AIS-SART: Ít nhất mỗi tháng một lần, AIS-SART phải được kiểm tra trực quan và kiểm tra ngày hết hạn của pin.
- Cũng cần đảm bảo nhãn MMSI dễ đọc và giá đỡ còn nguyên vẹn.
- Việc thử nghiệm AIS-SART nên được thực hiện một cách tiết kiệm để kéo dài tuổi thọ pin và ngăn ngừa việc kích hoạt không chủ ý.
- Khi thực hiện thử nghiệm tại cảng, anh em phải thông báo trước cho cơ quan cảng về việc kích hoạt.
- Việc kiểm tra thành công sẽ được chỉ ra bởi các thiết bị trên tàu chấp nhận dữ liệu AIS (thiết bị AIS, ECDIS, radar).
- X-band SART: SART không yêu cầu kiểm tra định kỳ thường xuyên, tuy nhiên, chúng nên được kiểm tra vật lý ít nhất mỗi tháng một lần.
- Điều quan trọng là phải chú ý đến ngày hết hạn của pin, cũng như kẹp an toàn, nó phải ở đúng vị trí.
- Không nên thực hiện tự kiểm tra khi đang ở trên biển. Nếu kích hoạt tại cảng, trước tiên bạn phải thông báo ý định của mình cho cơ quan cảng.
- Chức năng tự kiểm tra của một số SART là thử nghiệm trực tiếp. Hướng dẫn sử dụng sẽ giúp bạn thực hiện thử nghiệm đúng cách.
- Nếu vẫn có lý do chính đáng để thực hiện thử nghiệm SART trên biển, tàu phải kiểm tra radar 3-cm của mình trước để xem có tàu nào trong phạm vi không. Sau đó, trước bất kỳ hoạt động kích hoạt SART trực tiếp nào, cần thực hiện thông báo ưu tiên an toàn VHF DSC. Người ta cho rằng SART hoạt động trong 2 hoặc 3 lần quét của radar là đủ.
- Ắc quy GMDSS: Mỗi tháng một lần, pin khẩn cấp phải được kiểm tra toàn diện.
Đối với các loại pin ướt không kín, cần kiểm tra từng ngăn pin một cách kỹ lưỡng. - Báo cáo tình trạng chung sẽ được ghi vào Sổ Nhật ký Vô tuyến GMDSS.
- Các loại pin khác cần được kiểm tra trực quan và kết quả phải được ghi vào báo cáo.
- Việc thay thế kịp thời được thực hiện theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
Ngoài các lần kiểm tra định kỳ GMDSS hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng này, còn có một loại kiểm tra khác là kiểm tra định kỳ GMDSS hàng năm. Những lần kiểm tra này do các chuyên gia có trình độ – kỹ sư khảo sát vô tuyến – thực hiện.
Trên đây là điều lưu ý khi thực hiện kiểm tra hàng năm hệ thống GMDSS

