Lỗi thường gặp khi chọn/lắp thiết bị EPIRB và cách tránh

Lỗi Epirb không chỉ có lỗi kỹ thuật – sai lầm trong chọn thiết bị cũng nguy hiểm

EPIRB là thiết bị quan trọng nhất để phát tín hiệu cấp cứu trong trường hợp tàu chìm hoặc người rơi xuống biển. Tuy nhiên, theo thống kê của nhiều tổ chức hàng hải quốc tế, rất nhiều vụ việc EPIRB không phát huy hiệu quả là do lỗi lắp đặt hoặc lựa chọn sai thiết bị từ đầu.

Với sự thay đổi nhanh chóng của tiêu chuẩn quốc tế (IMO, SOLAS), và sự phát triển của công nghệ (AIS, GNSS…), việc nhận diện những lỗi thường gặp và biết cách tránh là điều bắt buộc cho đội ngũ kỹ thuật.

⚠️ Lỗi 1: Chọn thiết bị không có tích hợp AIS

Nhiều tàu hiện nay vẫn đang sử dụng EPIRB đời cũ, chỉ phát tín hiệu 406 MHz lên vệ tinh. Trong khi đó, quy định IMO MSC.471(101) yêu cầu EPIRB lắp mới từ 1/7/2022 phải tích hợp AIS để tàu gần khu vực tai nạn có thể nhận được tín hiệu ngay lập tức.

❌ Hậu quả: tín hiệu chỉ đến được trung tâm cứu hộ (MRCC), không giúp các tàu lân cận tiếp cận kịp thời, mất cơ hội cứu người sớm.

✅ Cách tránh: lựa chọn thiết bị hiện đại như NEB-2000, truyền đồng thời 406 MHz + AIS + 121.5 MHz để tránh lỗi EPIRB cũ.

⚠️ Lỗi 2: Không kiểm tra hoặc thay pin đúng hạn

Pin là trái tim của EPIRB. Nếu pin yếu hoặc hết hạn, thiết bị sẽ không hoạt động khi cần – một rủi ro nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua.

❌ Ghi nhận thực tế: nhiều lỗi EPIRB để trên tàu 6–7 năm mà không ai nhớ lần cuối kiểm tra pin là khi nào.

✅ NEB-2000 có pin lithium tuổi thọ tới 8 năm. Nhà sản xuất khuyến nghị kiểm tra thời hạn định kỳ 6 tháng/lần và thay pin đúng chu kỳ.

⚠️ Lỗi 3: Lắp đặt sai vị trí hoặc sai tư thế

EPIRB phải được lắp tại nơi:

Dễ tiếp cận khi có sự cố
Không bị vật khác che khuất
Không đặt sát nguồn nhiệt hoặc thiết bị điện từ mạnh
Nếu dùng chế độ tự động: cần gắn vào hộp có HRU và đảm bảo EPIRB có thể nổi lên không bị cản trở

❌ Một số tàu lỗi EPIRB gắn ở bên trong cabin kín hoặc gần cần trục, khiến khi tàu chìm, thiết bị bị mắc kẹt – không nổi được.

✅ Tham khảo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất. Với NEB-2000, vị trí lắp cần đảm bảo độ cao và khoảng cách tối thiểu để phát huy tính năng tự động nổi và truyền tín hiệu tối ưu.

⚠️ Lỗi 4: Không thực hiện Self-Test định kỳ

Tính năng Self-Test trên EPIRB cho phép người dùng kiểm tra tình trạng hoạt động mà không cần kích hoạt thực sự. Nhưng nhiều thuyền viên chưa được hướng dẫn cách sử dụng hoặc lo ngại bấm nhầm.

❌ Thiết bị để lâu trong khoang nhưng không kiểm tra → đến lúc cần thì… im lặng.

✅ Với NEB-2000, thao tác Self-Test cực kỳ đơn giản: bấm nút TEST 1–2 giây, theo dõi tín hiệu đèn và âm thanh để biết thiết bị có sẵn sàng hay không để tránh lỗi Epirb không thực hiện test định kỳ.

⚠️ Lỗi 5: Cài đặt sai thông tin hoặc không lập trình

EPIRB cần được lập trình thông tin tàu (MMSI, tên tàu, số IMO…) để khi gửi tín hiệu lên hệ thống COSPAS-SARSAT, trung tâm cứu hộ có thể xác định chính xác chủ tàu.

❌ Nhiều đơn vị bỏ qua bước này, khiến khi thiết bị phát tín hiệu, MRCC không xác minh được thông tin – gây chậm trễ phản ứng hoặc bị coi là báo động giả.

✅ NEB-2000 hỗ trợ giao tiếp hồng ngoại IR – dễ dàng cài đặt, cập nhật và kiểm tra thông tin lập trình. Nên cần tránh lỗi Epirb lập trình.

⚠️ Lỗi 6: Gắn nhầm loại HRU không tương thích

Khi muốn thiết bị tự động nhả khi tàu chìm (auto-release), cần dùng HRU đạt chuẩn. Một số tàu dùng HRU rẻ tiền, không đúng mã tương thích, gây lỗi kích hoạt hoặc cắt dây chậm.

✅ Lựa chọn HRU chính hãng tương thích với NEB-2000. Kiểm tra hạn sử dụng của HRU – thường 2 năm theo quy định của IMO.

✅ Checklist để tránh lỗi EPIRB khi lắp đặt và sử dụng

Nội dung cần kiểm tra	Tần suất
Kiểm tra vị trí lắp	Mỗi lần thay đổi trang thiết bị
Self-Test	Hàng tháng
Kiểm tra pin & tem niêm phong	6 tháng/lần
Đọc lại dữ liệu lập trình	Trước khi rời cảng lớn
Thay pin hoặc HRU	Theo khuyến cáo NSX hoặc trước hạn

Kết luận

Một thiết bị cứu sinh như EPIRB không thể chỉ “lắp lên cho có” – mà phải chọn đúng, lắp đúng, kiểm tra đúng cách. Đặc biệt trong bối cảnh các yêu cầu kỹ thuật đang ngày càng khắt khe, lỗi nhỏ có thể trả giá bằng sinh mạng.

👉 Với thiết bị như NEB-2000, nhà sản xuất đã hỗ trợ gần như đầy đủ các tính năng hiện đại: AIS, GNSS, Self-Test, lập trình thông minh… Nhưng trách nhiệm sử dụng và lắp đặt vẫn thuộc về người dùng.