Hướng Dẫn Sử Dụng Hải Đồ Điện Tử ECDIS
ECDIS (Electronic Chart Display and Information System) là một công cụ quan trọng trong điều hướng tàu hiện đại. Để sử dụng hải đồ điện tử ECDIS hiệu quả, thủy thủ đoàn cần hiểu rõ các chức năng cơ bản và quy trình vận hành. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng hải đồ điện tử:
1. Chuẩn bị trước khi sử dụng hải đồ điện tử ECDIS
a) Kiểm tra thiết bị:
- Đảm bảo rằng hệ thống ECDIS được bật nguồn và hoạt động bình thường.
- Kiểm tra kết nối với các thiết bị khác như GPS, AIS, radar, và cảm biến tốc độ.
b) Cập nhật dữ liệu hải đồ:
- Đảm bảo rằng các ENC (Electronic Navigational Charts) đã được cập nhật phiên bản mới nhất từ nhà cung cấp.
- Kiểm tra các thông báo hàng hải (Notice to Mariners) để cập nhật thông tin về luồng lạch, đèn biển, hoặc các mối nguy hiểm mới.
c) Cài đặt tham số:
- Cấu hình các tham số như đơn vị đo (hải lý/km), múi giờ, và ngôn ngữ hiển thị.
- Thiết lập các cảnh báo (alarm) như vùng nguy hiểm, tốc độ tối đa, hoặc lệch khỏi lộ trình.

2. Các bước sử dụng hải đồ điện tử ECDIS
a) Hiển thị hải đồ:
- Chọn khu vực hải đồ cần xem bằng cách nhập tọa độ hoặc phóng to/thu nhỏ trên màn hình.
- Điều chỉnh mức độ chi tiết của hải đồ (ví dụ: hiển thị các phao báo hiệu, luồng lạch, hoặc địa hình đáy biển).
b) Lập kế hoạch hành trình:
- Tạo lộ trình:
- Sử dụng công cụ “Route Planning” để vẽ lộ trình dự kiến trên hải đồ.
- Nhập các điểm chuyển hướng (waypoints) theo tọa độ hoặc chọn trực tiếp trên màn hình.
- Kiểm tra an toàn:
- Sử dụng tính năng “Safety Check” để đảm bảo lộ trình không đi qua các khu vực nguy hiểm (như đá ngầm, vùng nước nông).
- Kiểm tra khoảng cách an toàn đến các chướng ngại vật và tuân thủ giới hạn tốc độ.
- Lưu và phê duyệt lộ trình:
- Lưu lộ trình đã lập và gửi cho thuyền trưởng phê duyệt trước khi khởi hành.
c) Theo dõi hành trình:
- Khi tàu đang di chuyển, ECDIS sẽ hiển thị vị trí thực tế của tàu trên hải đồ dựa trên tín hiệu GPS.
- Theo dõi liên tục để đảm bảo tàu đi đúng lộ trình và không lệch khỏi tuyến đường đã lập.
d) Sử dụng các lớp thông tin bổ sung:
- Bật/tắt các lớp thông tin bổ sung như:
- AIS (vị trí các tàu xung quanh).
- Radar (hiển thị vật thể gần tàu).
- Dự báo thời tiết (nếu có tích hợp)
3. Các tính năng quan trọng của ECDIS
a) Cảnh báo và thông báo:
- Cảnh báo va chạm: Khi tàu tiến gần đến các khu vực nguy hiểm hoặc vượt quá tốc độ an toàn.
- Cảnh báo lệch lộ trình: Khi tàu đi lệch khỏi tuyến đường đã lập.
- Cảnh báo vùng nước nông: Khi tàu tiến gần đến khu vực có độ sâu dưới mức an toàn.
b) Chức năng đo lường:
- Đo khoảng cách giữa hai điểm trên hải đồ.
- Tính toán thời gian di chuyển dựa trên tốc độ hiện tại.
c) Phóng to/thu nhỏ và xoay hải đồ:
- Phóng to để xem chi tiết khu vực gần tàu.
- Thu nhỏ để có cái nhìn tổng quan về toàn bộ lộ trình.
- Xoay hải đồ để phù hợp với hướng di chuyển của tàu (True Motion hoặc Relative Motion).
4. Quy trình xử lý sự cố khi sử dụng hải đồ điện tử
a) Khi mất tín hiệu GPS:
- Kiểm tra kết nối giữa ECDIS và thiết bị GPS.
- Nếu tín hiệu GPS bị gián đoạn, sử dụng các phương pháp dẫn đường truyền thống (như la bàn và radar) để xác định vị trí tàu.
b) Khi ECDIS gặp lỗi kỹ thuật:
- Khởi động lại hệ thống ECDIS.
- Nếu lỗi vẫn tồn tại, chuyển sang sử dụng hải đồ giấy làm phương án dự phòng.
c) Khi nhận cảnh báo:
- Xác định nguyên nhân cảnh báo (ví dụ: tàu đi lệch lộ trình, tiến gần vùng nguy hiểm).
- Thực hiện các biện pháp khắc phục ngay lập tức (điều chỉnh hướng đi, giảm tốc độ).
5. Lưu ý quan trọng khi sử dụng hải đồ điện tử ECDIS
- Luôn giữ hải đồ giấy dự phòng:
- Mặc dù ECDIS rất hiện đại, nhưng theo quy định SOLAS, các tàu vẫn cần giữ sẵn hải đồ giấy để sử dụng trong trường hợp ECDIS gặp sự cố.
- Đào tạo thủy thủ đoàn:
- Tất cả các thành viên sử dụng ECDIS cần được đào tạo đầy đủ về cách vận hành và xử lý sự cố.
- Không phụ thuộc hoàn toàn vào ECDIS:
- Kết hợp ECDIS với các phương pháp dẫn đường truyền thống (như radar, la bàn) để đảm bảo an toàn.
- Tuân thủ quy định quốc tế:
- Đảm bảo rằng ECDIS được sử dụng theo đúng tiêu chuẩn của IMO và SOLAS.
ECDIS là một công cụ mạnh mẽ giúp cải thiện độ chính xác và hiệu quả trong điều hướng tàu. Tuy nhiên, để sử dụng ECDIS hiệu quả, thủy thủ đoàn cần nắm vững các chức năng cơ bản, quy trình vận hành và luôn chuẩn bị phương án dự phòng. Việc kết hợp ECDIS với các phương pháp dẫn đường truyền thống sẽ đảm bảo an toàn tối đa cho tàu trong mọi tình huống.
Trên đây là hướng dẫn sử dụng ECDIS tổng quan, tùy theo từng hãng sản xuất mà có phần mềm, giao diện, cổng kết nối phần cứng khác nhau. Nên bạn cần tham khảo Manual của nhà sản xuất để rõ thêm.
Hi vọng bài viết giúp bạn hiểu thêm về Sử dụng ECDIS, nếu cần thêm thông liên hệ 097 800 1968 (ĐT/ZALO) !

